Trong thiết kế và lắp đặt tủ điện, ngoài các thiết bị như aptomat, contactor hay rơ-le, còn một chi tiết nhỏ nhưng đóng vai trò rất quan trọng, đó chính là thanh ray tủ điện. Đây là bộ phận giúp cố định thiết bị bên trong tủ, đảm bảo bố trí khoa học, dễ thi công và thuận tiện cho bảo trì về sau. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ loại thanh ray này, các loại thanh ray phổ biến hiện nay.
Thanh ray tủ điện là gì?
Thanh ray tủ điện là một loại thanh kim loại có hình dạng tiêu chuẩn, được lắp cố định bên trong tủ điện nhằm gắn các thiết bị điện như aptomat, MCB, MCCB, contactor, rơ-le, timer, PLC…
Thanh ray thường được thiết kế theo chuẩn DIN quốc tế, cho phép các thiết bị điện gắn trực tiếp lên ray mà không cần dùng khoan bắt vít. Nhờ đó, việc lắp đặt trở nên nhanh chóng, gọn gàng và đảm bảo tính thẩm mỹ cho tủ điện.
Vai trò của thanh ray tủ điện trong hệ thống điện
Dù không trực tiếp tham gia vào việc dẫn điện, thanh ray tủ điện vẫn giữ vai trò cực kỳ quan trọng:
- Cố định thiết bị chắc chắn: Giúp thiết bị không bị rung lắc khi vận hành
- Bố trí khoa học: Tạo sự ngăn nắp, dễ quan sát bên trong tủ điện
- Dễ lắp đặt – tháo lắp: Tiết kiệm thời gian thi công và bảo trì
- Chuẩn hóa thiết kế: Phù hợp với hầu hết các thiết bị điện tiêu chuẩn hiện nay
- Tăng độ an toàn: Hạn chế tình trạng thiết bị lỏng lẻo gây chập cháy
Xem thêm: Tủ điện thang máng cáp – Giải pháp quản lý hệ thống điện gọn gàng, an toàn
Cấu tạo cơ bản của thanh ray tủ điện
Một thanh ray tủ điện tiêu chuẩn thường có:
- Chất liệu: Thép mạ kẽm, thép mạ kẽm nhúng nóng hoặc nhôm
- Hình dạng: Phổ biến nhất là dạng chữ U, chữ C hoặc dạng Omega
- Bề mặt: Có đục lỗ sẵn để bắt vít cố định vào khung tủ
- Kích thước: Đa dạng chiều dài, dễ cắt theo nhu cầu sử dụng
Xem thêm: Máng nhựa tủ điện là gì? Cấu tạo, ứng dụng và so sánh với máng cáp kim loại
Các loại thanh ray tủ điện phổ biến hiện nay
Phân loại theo chất liệu
Thanh ray nhôm tủ điện
Thanh ray nhôm tủ điện là loại thanh ray được sản xuất từ hợp kim nhôm, thường dùng trong các tủ điện yêu cầu trọng lượng nhẹ hoặc môi trường có độ ẩm cao. So với thanh ray thép, thanh ray nhôm có trọng lượng nhẹ hơn, không bị gỉ sét và có độ bền khá tốt trong điều kiện làm việc thông thường.
Ưu điểm của thanh ray nhôm tủ điện
- Trọng lượng nhẹ, dễ vận chuyển và lắp đặt
- Chống ăn mòn tốt, phù hợp môi trường ẩm
- Bề mặt sáng, tính thẩm mỹ cao
- Dễ gia công, cắt gọt theo kích thước mong muốn
Tuy nhiên, thanh ray nhôm cũng có hạn chế như sau:
- Độ cứng thấp hơn so với thép
- Không phù hợp cho tủ điện có thiết bị nặng
- Giá thành thường cao hơn thanh ray thép thông thường
Vì vậy, thanh ray nhôm tủ điện thường được sử dụng trong các tủ điều khiển nhỏ, tủ điện dân dụng hoặc tủ đặt trong môi trường đặc thù.
Thanh ray thép tủ điện
Thanh ray thép tủ điện là loại được sử dụng rộng rãi nhất hiện nay trong các hệ thống điện công nghiệp. Loại này thường được làm từ thép mạ kẽm để tăng khả năng chống gỉ và chịu lực tốt.
Ưu điểm của thanh ray thép tủ điện
- Độ cứng cao, chịu tải tốt
- Phù hợp với nhiều loại thiết bị điện nặng
- Giá thành hợp lý
- Dễ tìm mua, phổ biến trên thị trường
Chính nhờ những ưu điểm này, thanh ray thép là lựa chọn phổ biến cho các tủ điện công nghiệp, nhà xưởng, tòa nhà lớn.
Xem thêm: Cable tray là gì?
Phân loại theo hình dạng và tiêu chuẩn
Phân loai theo hình dạng và tiêu chuẩn, có các loại thanh ray sau:
Thanh ray DIN 35
Đây là loại thanh ray phổ biến nhất hiện nay trong các hệ thống tủ điện công nghiệp và dân dụng. Với bề rộng tiêu chuẩn 35mm, thanh ray DIN 35 được sử dụng rộng rãi để lắp đặt các thiết bị như MCB, MCCB cỡ nhỏ, relay trung gian, contactor mini, PLC, timer,… Nhờ tính tiêu chuẩn hóa cao, thanh ray DIN 35 giúp việc lắp đặt nhanh gọn, dễ thay thế và tương thích với hầu hết thiết bị điện trên thị trường.
Thanh ray DIN 15
Thanh ray DIN 15 có kích thước nhỏ gọn hơn so với DIN 35, thường được dùng trong các tủ điện mini, tủ điều khiển có không gian hạn chế hoặc các ứng dụng yêu cầu tải trọng nhẹ. Loại ray này phù hợp cho việc gắn các thiết bị nhỏ như relay cỡ nhỏ, terminal block hoặc module điều khiển đơn giản, giúp tiết kiệm diện tích và tối ưu bố trí trong tủ điện.
Thanh ray dạng C
Thanh ray dạng C có thiết kế mặt cắt hình chữ C, thường được sử dụng cho các thiết bị điện hoặc cơ khí. Loại ray này có khả năng chịu lực tốt, dễ gia công và linh hoạt trong nhiều ứng dụng đặc thù, đặc biệt là trong các hệ thống không sử dụng chuẩn DIN thông dụng.
Thanh ray dạng G
Thanh ray dạng G là loại ít phổ biến hơn, chủ yếu dùng trong một số hệ thống chuyên dụng hoặc theo yêu cầu riêng của nhà sản xuất thiết bị. Với thiết kế đặc thù, thanh ray dạng G thường được lựa chọn khi cần độ cố định cao, chống rung tốt và đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng biệt trong công nghiệp.
Lưu ý khi lắp đặt thanh ray tủ điện
Việc lắp đặt đúng kỹ thuật sẽ giúp tủ điện hoạt động ổn định và an toàn hơn. Để đảm bảo hiệu quả sử dụng lâu dài, khi lắp đặt thanh ray cần lưu ý:
-
Bắt vít chắc chắn vào khung tủ: Thanh ray phải được cố định bằng vít hoặc bulông phù hợp, siết chặt đúng lực để tránh rung lắc trong quá trình vận hành.
-
Lắp đặt đúng phương ngang hoặc dọc theo thiết kế: Cần tuân thủ bản vẽ kỹ thuật để đảm bảo vị trí lắp đặt chính xác, giúp thiết bị hoạt động đúng tiêu chuẩn và thẩm mỹ bên trong tủ.
-
Giữ khoảng cách hợp lý giữa các thanh ray: Khoảng cách cần đủ để lắp đặt, đấu nối và tản nhiệt cho thiết bị, đồng thời thuận tiện khi kiểm tra hoặc thay thế.
-
Không lắp quá tải so với khả năng chịu lực: Mỗi thanh ray đều có giới hạn chịu tải nhất định, vì vậy cần tính toán tổng trọng lượng thiết bị để tránh cong vênh hoặc giảm tuổi thọ hệ thống.
Trên đây là những thông tin cơ bản và quan trọng về thanh ray tủ điện, từ khái niệm, vai trò, cấu tạo cho đến cách phân loại theo chất liệu và tiêu chuẩn phổ biến hiện nay. Việc lựa chọn đúng loại thanh ray nhôm tủ điện hay thanh ray thép, cũng như đúng chuẩn DIN sẽ giúp tủ điện được bố trí gọn gàng. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã có thêm kiến thức để dễ dàng lựa chọn thanh ray tủ điện phù hợp.
