Nguyên nhân điện chập chờn không chỉ khiến đèn nhấp nháy, thiết bị hoạt động yếu mà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ và điện giật rất nguy hiểm. Bài viết giúp bạn nhận biết dấu hiệu, hiểu rõ các nguyên nhân điện chập chờn thường gặp và hướng dẫn cách kiểm tra, khắc phục an toàn, đúng kỹ thuật ngay tại nhà.
Dấu hiệu nhận biết điện bị chập chờn
Điện chập chờn không khó phát hiện, nhưng nhiều gia đình thường chủ quan vì cho rằng đây chỉ là hiện tượng “thỉnh thoảng mới có”. Tuy nhiên, mọi dấu hiệu bất thường đều là cảnh báo của hệ thống điện.
1. Ánh sáng nhấp nháy bất thường
Khi đèn trong nhà sáng yếu rồi mạnh lên, hoặc nhấp nháy như bị mất kết nối, đây chính là kết quả của sự dao động điện áp. Đèn LED, đèn huỳnh quang hay đèn dây tóc đều phản ứng rõ rệt khi điện không ổn định. Việc này lặp lại nhiều lần cho thấy hệ thống đang có vấn đề từ dây dẫn đến nguồn cung cấp.
2. Thiết bị điện hoạt động yếu hoặc tự động tắt mở
Các thiết bị như tủ lạnh, máy giặt, quạt, điều hòa… hoạt động không đều, lúc mạnh lúc yếu. Thiết bị điện tử như máy tính, TV hoặc modem WiFi dễ bị treo máy, reset liên tục. Khi điện áp thấp hoặc dao động, bộ xử lý của thiết bị lập tức bị ảnh hưởng, dẫn đến các lỗi hoạt động.
3. Âm thanh bất thường và mùi lạ từ hệ thống điện
Đây là dấu hiệu nguy hiểm bậc nhất. Ổ cắm hoặc dây điện phát ra tiếng “xẹt xẹt”, kèm mùi nhựa cháy hay khét nhẹ cho thấy dây dẫn đã bị quá nhiệt, mối nối lỏng hoặc chập mạch. Nếu không xử lý ngay, nguy cơ cháy cao.
4. Aptomat thường xuyên nhảy hoặc điện cúp đột ngột
Aptomat nhảy liên tục thể hiện hệ thống đang quá tải hoặc có chập mạch. Trong một số trường hợp, aptomat nhảy để bảo vệ ngôi nhà khỏi nguy cơ cháy nổ. Nếu sau khi bật lại mà aptomat tiếp tục nhảy, nghĩa là hệ thống đang gặp sự cố nghiêm trọng.
5. Ổ cắm nóng bất thường hoặc hóa đơn điện tăng mạnh
Ổ cắm hoặc phích cắm nóng lên có thể do tiếp xúc kém, dây dẫn nhỏ hoặc dùng thiết bị công suất lớn liên tục. Ngoài ra, điện chập chờn khiến thiết bị phải hoạt động mạnh hơn để bù điện áp, khiến hóa đơn tiền điện tăng vọt.
Nguyên nhân điện chập chờn
Đây là tổng hợp đầy đủ các nguyên nhân điện chập chờn mà hầu hết các gia đình, văn phòng hoặc công trình dân dụng đều có thể gặp phải.
1. Hệ thống điện cũ kỹ, xuống cấp theo thời gian
Khi hệ thống điện đã sử dụng nhiều năm, dây dẫn thường bị oxy hóa, lớp cách điện bong tróc, mối nối bị giãn. Dây điện cũ không còn đảm bảo khả năng dẫn điện, dẫn đến sụt áp và dao động điện liên tục.
Các mối nối lâu ngày bị oxy hóa làm tăng điện trở, gây nóng và dễ phát sinh tia lửa điện. Đây là một trong những nguyên nhân điện chập chờn phổ biến nhất.
2. Quá tải điện do sử dụng thiết bị vượt công suất
Một hệ thống điện được thiết kế cho mức tải nhất định. Khi gia đình sử dụng thêm máy lạnh, bếp điện, bình đun nước, thiết bị công suất lớn cùng lúc, hệ thống dễ bị quá tải.
Dấu hiệu bao gồm:
- Quạt chạy chậm
- Đèn mờ khi bật thêm thiết bị
- Aptomat nhảy khi dùng thiết bị mạnh
Việc sử dụng dây dẫn tiết diện nhỏ cũng là nguyên nhân khiến dòng điện bị nghẽn, gây nóng dây và làm điện chập chờn.
3. Sự cố từ nguồn điện bên ngoài
Đây là nguyên nhân điện chập chờn mà người dùng thường không kiểm soát được.
Bao gồm:
- Điện áp khu vực dao động mạnh vào giờ cao điểm
- Lưới điện sửa chữa hoặc nâng cấp
- Nguồn điện từ trạm biến áp không ổn định
Khi điện áp “tụt” quá mức, thiết bị điện trong nhà sẽ phải hoạt động nặng hơn, gây nóng và giảm tuổi thọ.
4. Lỗi kỹ thuật trong quá trình thi công hệ thống điện
Nhiều gia đình tự lắp đặt hoặc thuê thợ không có chuyên môn. Việc đấu nối sai kỹ thuật dễ dẫn đến điện chập chờn.
Một số lỗi thường gặp:
- Mối nối không siết chặt
- Không dùng đầu cosse đúng chuẩn
- Dùng dây dẫn trộn lẫn nhiều loại
- Không có tiếp địa chống rò
- Aptomat chọn sai dòng
Các thiết bị bảo vệ như rơ-le, aptomat nếu bị hỏng cũng khiến nguồn điện không ổn định.
Điện chập chờn sẽ gây ra những hậu quả gì?
Dưới đây là những tác động tiêu cực do điện chập chờn gây ra:
- Hư hỏng thiết bị điện: Các thiết bị điện hoạt động không ổn định trong thời gian dài sẽ làm giảm tuổi thọ của chúng. Trong trường hợp nghiệm trọng, điện chập chờn có thể gây ra cháy nổ các thiết bị điện.
- Ảnh hưởng đến sinh hoạt: Tình trạng điện chập chờn kéo dài gây khó chịu, bực bội, ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc.
- Nguy cơ điện giật: Điện chập chờn có thể gây ra nguy cơ điện giật nếu người sử dụng chạm vào các thiết bị điện bị rò rỉ điện.
- Tăng chi phí hóa đơn tiền điện: Các thiết bị điện phải hoạt động nhiều hơn để bù đắp cho điện áp không ổn định, dẫn đến tăng lượng điện tiêu thụ và hóa đơn tiền điện.
Cách khắc phục điện chập chờn
1. Kiểm tra hệ thống điện
Để khắc phục tình trạng chập chờn, việc đầu tiên bạn cần làm là kiểm tra kỹ lưỡng hệ thống điện trong nhà. Hãy bắt đầu bằng việc kiểm tra kỹ từng sợi dây điện, chúng có bị hở, đứt, hoặc lớp vỏ cách điện bị hư hỏng không. Nếu phát hiện dây nào có vấn đề, đừng ngần ngại mà thay thế ngay lập tức.
Bạn cần rà soát từng ổ cắm và công tắc, đảm bảo chúng không bị lỏng lẻo, hư hỏng, hoặc có dấu hiệu bị cháy. Nếu cần thiết, hãy sửa chữa hoặc thay thế chúng.
2. Kiểm tra dòng điện có bị quá tải không?
Để khắc phục tình trạng này bạn cần rút bớt các thiết bị điện không cần thiết. Hãy phân bổ việc sử dụng các thiết bị điện một cách hợp lý, đều khắp các ổ cắm và mạch điện khác nhau, tránh tập trung quá nhiều thiết bị điện ở cùng một chỗ.
Nếu dây dẫn điện nhà bạn có tiết diện quá nhỏ, không đủ khả năng tải dòng điện, bạn cần thay thế bằng dây dẫn điện có tiết diện lớn hơn để phù hợp với nhu cầu sử dụng điện của gia đình.
3. Kiểm tra nguồn điện
Nguồn điện không ổn định là một trong những thủ phạm gây ra tình trạng điện chập chờn. Nếu bạn nghi ngờ nguồn điện có vấn đề, hãy liên hệ ngay với công ty điện lực để được kiểm tra và xử lý kịp thời.
4. Khắc phục lỗi kỹ thuật
Nếu bạn có kiến thức về điện, bạn có thể tự mình kiểm tra và tìm nguyên nhân gây ra sự cố. Tuy nhiên, nếu không chắc chắn, bạn hãy liên hệ ngay đến thợ điện để đảm bảo khắc phục sự cố an toàn và hiệu quả.
Trên đây là toàn bộ những thông tin giúp bạn biết được nguyên nhân điện chập chờn và cách khắc phục. Hãy luôn nhớ rằng, an toàn điện là trên hết.
Xem thêm:Ý nghĩa của các màu dây điện – Làm thế nào để phân biệt?
Nguyên nhân điện chập chờn đến từ nhiều yếu tố như hệ thống điện xuống cấp, quá tải, lỗi thi công hay nguồn điện không ổn định. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp bạn xử lý kịp thời, bảo vệ thiết bị và đảm bảo an toàn điện cho gia đình. Hãy thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, nâng cấp khi cần và liên hệ thợ điện chuyên nghiệp khi thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào.
